Πως διαβάζω τη Φυσική

Η Φυσική είναι ένα ιδιόμορφο μάθημα του σχολείου, με τις δικές της ιδιαιτερότητες. Δεν είναι μάθημα αποστήθισης, όπου ο μαθητής να καλείται να απομνημονεύσει κείμενα. Η φυσική έχει σαν στόχο την καλλιέργεια της σκέψης πάνω σε φυσικά προβλήματα. Ο μαθητής καλείται να κατανοήσει τις έννοιες και κανόνες (νόμους) της φυσικής και να αποκτήσει την ικανότητα να επιλύει προβλήματα. Η σωστή φυσική είναι ο μαθητής να κατανοήσει τις έννοιες της φυσικής και να αποκτήσει τα ανάλογα «συναισθήματα» γι’ αυτές.

Πολλοί μαθητές χρησιμοποιούν την μέθοδο της αποστήθισης στο μάθημα της φυσικής, κάτι που είναι παντελώς λάθος. Σ’ αυτήν την περίπτωση, ο μαθητής αποτυπώνει τις σελίδες του βιβλίου στο μυαλό του και όταν χρησιμοποιεί τη φυσική απλά «διαβάζει» αυτές τις νοητές σελίδες. Ο σωστός τρόπος είναι, οι σκέψεις να «πηγάζουν» από το νου, χωρίς να καταλαβαίνει ο μαθητής από πού προέρχονται.

Ο μαθητής δεν πρέπει να μαθαίνει μηχανικά, δηλαδή η σκέψη του να κινείται μόνο σ” αυτά που ακούει ή διαβάζει στο σχολικό βιβλίο. Πρέπει η σκέψη του να «ελισσεται» πέρα από αυτά που ακούει και διαβάζει. Δεν πρέπει να νοιώθει το υποσεινείδητο: «Διάβασε Διάβασε» αλλά να νιώθει ένα: «Μάθε Μάθε – Ανακάλυψε Ανακάλυψε».

Το μυαλό του μαθητή πρέπει να μην περιορίζεται και να βρίσκει συνεχώς ιδέες και να τις συνδυάζει και έτσι να ανακαλύπτει συνεχώς καινούργια πράγματα. Να ψάχνει συνεχώς νέες πηγές μάθησης και να μην περιορίζεται σ’ αυτά που του ζητά ο καθηγητής.

Το παν είναι η καλλιέργεια της σκέψης και αυτό πρέπει ο μαθητής να κάνει διαρκώς. Θα πρέπει να χρησιμοποιεί την μίμηση. Να βλέπει και να αναλύει το πώς σκέφτονται οι συμμαθητές του και ο καθηγητής του και να βρίσκει ιδέες που πρέπει να ακολουθεί.

Είναι σημαντικό ο μαθητής να συλλαμβάνει τον τρόπο σκέψης του καθηγητή καθώς διδάσκει τους μαθητές και ανάλογα ο μαθητής να εκπαιδεύει τον εαυτόν του καθώς μελετά. Πρέπει ο μαθητής να ανακαλύψει το σωστό τρόπο μελέτης της φυσικής.

Για να πετύχει τα μέγιστα ο μαθητής, πρέπει το μυαλό του να είναι απελευθερωμένο από πιέσεις, π.χ. των γονέων για μέγιστο βαθμό κ.α. και να έχει δίψα για μάθηση.

Το σωστό κίνητρο για διάβασμα, πρέπει να είναι εκείνο της επιθυμίας του μαθητή για μάθηση. Αυτό είναι το πιο ωραίο και δεν δημιουργεί άγχος κατά την μελέτη και εξέταση. Μάλιστα στο πανεπιστήμιο είναι η μόνη μέθοδος, δηλαδή η δίψα για μάθηση, για να μπορέσει έτσι πετυχαίνει στα μαθήματα. Γι” αυτό το λόγο, θα πρέπει ο μαθητής να το καταλάβει αυτή την ιδέα από νωρίς.

Για να μπορέσει να μελετήσει ένας μαθητής απαιτούνται τα κατάλληλα κίνητρα. Το ιδανικό κίνητρο είναι η επιθυμία του μαθητή στο να μαθαίνει καινούργια πράγματα. Πολλοί μαθητές χρησιμοποιούν ως κίνητρο για διάβασμα, αυτό της υψηλής βαθμολογίας, της επιθυμίας να πετύχουν σε συγκεκριμένη σχολή, το συναγωνισμό στο σχολείο. Δυστυχώς πολλοί μαθητές έχουν αυτά σαν μονόδρομο, ως κίνητρο για να μπορέσουν να διαβάζουν, με αποτέλεσμα να έχουν αυξημένο άγχος. Θα πρέπει ο μαθητής να εκπαιδεύσει τον εαυτόν του ώστε να του είναι ευχάριστο να ανακαλύπτει καινούργια πράγματα.

Εγώ προσωπικά δίνω τη συμβουλή: Ένας μαθητής δεν πρέπει να έχει ως σημαία να μελετά όσο περισσότερο μπορεί, αλλά να μελετά όσο χρειάζεται αλλά ποιοτικά με την προϋπόθεση ότι νιώθει καλά και απολαμβάνει την μελέτη του.

Ο μαθητής πρέπει να αναπτύξει ένα είδος συναισθηματικής νοημοσύνης στο να καταλαβαίνει τον εαυτόν του και να βρίσκει ιδέες πάνω στη μαθησιακή διαδικασία.

Γιάννης Γ. Πλευριτάκης
πτυχ. Φυσικός Π.Κ.